„Myślę, że zawód nauczyciela jest najpiękniejszym zawodem tego świata,
bo każdy nauczyciel, przy niewielkim wysiłku, może mieć miłość najlepszych ludzi tego świata, a najlepszymi ludźmi tego świata są oczywiście dzieci.”
Katarzyna Stoparczyk

Poświątecznie, ciąg dalszy opowieści o Milickich Przebudzeniach.

Sobotni poranek i dotlenienie w Dolinie Baryczy dają nam energię i otwierają głowy.

„A gdyby tak…połączyć teorię z praktyką?”

Czas na wyniki badań.

W roli głównej – kierowniczka projektu badawczego, dr Barbara Ostafińska-Molik, adiunkt w Pracowni Pedagogiki Zdrowia oraz kierowniczka Pracowni Diagnoz Pedagogicznych na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ). Absolwentka pedagogiki i socjologii UJ oraz psychologii na SWPS.

Jej pasje naukowe obejmują: zdrowie społeczno-emocjonalne, percepcję siebie, dobrostan psychiczny i społeczny, diagnozę pedagogiczną, zaburzenia w zachowaniu oraz skomplikowane, acz fascynujące światy metodologii i psychometrii.

Kierowała badaniami nad zasobami uczniów i studentów, a ostatnio – nad dobrostanem nauczycieli. W pewnym momencie uznała jednak, że żeby naprawdę zrozumieć swoje badania, najlepiej stać się jednym z ich bohaterów. Dlatego we wrześniu weszła do polskiej szkoły nie jako badacz, ale jako psycholog i początkująca nauczycielka. I tu los spłatał figla: po 20 latach przygotowywania przyszłych pedagogów do pracy w placówkach edukacyjnych sama została zatrudniona jako nauczyciel. To trochę jakby przez dwie dekady uczyć innych, jak jeździć na rowerze, a potem samemu wsiąść i sprawdzić, czy naprawdę działa. Dzięki temu udowadnia, że rozwój nie mierzy się wyłącznie w stopniach i awansach naukowych, ale  w odwadze i gotowości do uczenia się na nowo by wejść w szkolną codzienność z jej wyzwaniami i problemami. Bo badania badaniami, ale życie szkolne na własnej skórze to dopiero eksperyment z prawdziwą mocą obliczeniową.

Basię poznaję w 2024 r., na V Międzynarodowej Konferencji Psychologii Pozytywnej w Lublinie.

Z pasją opowiada wówczas o swoich badaniach na sympozjum pt. „Metody badania dobrostanu”, w sesji: „Dobre życie – czy można je zmierzyć trafnie i rzetelnie? Adaptacja narzędzi PERMA Profiler i Workplace PERMA Profiler.”

Od razu czuję i wiem, że przed nami piękna współpraca😊

Tak rodzi się pomysł badania nauczycieli, który realizujemy wspólnie od października 2024 r., po raz pierwszy w Polsce wykorzystując do badania nauczycieli profil PERMA.

Próba początkowa obejmuje 4251 osób, natomiast pełne dane uzyskujemy od 2682 uczestników, co jest ogromnym sukcesem, zważywszy na fakt, że badanie nie jest finansowane z żadnego grantu…

O czym opowiada dr Barbara Ostafińska-Molik na Konferencji Przebudzenia w Szkole KOM Miliczu?

„Raport „Dobrostan w edukacji zaczyna się od nauczyciela – psychiczne, społeczne i zawodowe wymiary pracy nauczycieli i nauczycielek w świetle ogólnopolskich badań” powstał z potrzeby serca i z głębokiego przekonania, że głos tych, którzy każdego dnia uczą, wychowują i wspierają młode pokolenie, powinien być słyszalny.

Zastosowano w nim wystandaryzowane, psychometrycznie zweryfikowane narzędzia obejmujące m.in. dobrostan (profil PERMA), objawy depresji, lęku i stresu, satysfakcję z pracy, klimat placówki, ocenę obszarów życia zawodowego, kapitał psychologiczny oraz współczucie wobec siebie i innych. Badania były anonimowe, prowadzone w formie elektronicznej i uzyskały pozytywną opinię Komisji ds. Etyki Badań Naukowych.

Uzyskane wyniki wskazują na silny, ujemny związek między dobrostanem a nasileniem objawów stresu, lęku i depresji. Istotną rolę odgrywa również klimat placówki, im bardziej wspierające środowisko pracy, tym lepsza kondycja psychiczna badanych. Zaobserwowano także wyraźną zależność między satysfakcją z pracy a zdrowiem psychicznym: wyższa satysfakcja zawodowa wiąże się z niższym poziomem obciążenia psychicznego. Wyniki potwierdzają, że dobrostan kadry pedagogicznej ma charakter wielowymiarowy i zależy od równowagi między obciążeniami zawodowymi a zasobami osobistymi i społecznymi.

Chcemy podkreślić, że w raporcie nie chodzi o idealne statystyki, lecz o prawdziwe historie, emocje i refleksje, które obrazują codzienną rzeczywistość pracy w edukacji.

Szkoła nie może funkcjonować efektywnie, jeśli nie dbamy o dobrostan tych, którzy ją tworzą. Nauczyciel stoi w centrum codziennych procesów edukacyjnych, decyduje o tym, jak wygląda dzień w klasie, jakie relacje rozwijają się między uczniami i jaka atmosfera panuje w całej społeczności szkolnej. Jego rola jest ogromna, a jednak często niedoceniana.

Doświadczenia takie jak brak wsparcia, przeciążenie obowiązkami czy wypalenie zawodowe nie dotyczą wyłącznie nauczyciela,  odbijają się szerokim echem na całej społeczności szkolnej.

Szkoła jest tak różnorodna, jak różnorodni są jej nauczyciele. Dlatego ważne jest tworzenie obrazów statystycznych, które pozwalają uchwycić tę różnorodność i zrozumieć, jakie grupy zawodowe wyłaniają się z badań.

Nasze analizy pokazują m.in. grupy: zaangażowanych, ale przeciążonych; nauczycieli w kryzysie; wycofanych i zniechęconych; stabilnych i odpornych; oraz rozkwitających profesjonalistów.

Te kategorie były tematem dyskusji podczas spotkania „O 5”, które ujawniło zarówno mocne strony, jak i wyzwania, z którymi mierzą się pedagodzy. Wkrótce w raporcie pojawi się także jego część jakościowa, pozwalająca wnikliwie opisać doświadczenia nauczycieli i nauczycielek.

Najważniejsze jest jednak, aby wyniki badań nie pozostały jedynie liczbami.

Kluczowa jest refleksja nad tym, co te dane mogą wnieść do praktyki edukacyjnej, jak mogą inspirować zmiany i wspierać budowanie bardziej przyjaznego i zrównoważonego środowiska pracy w szkołach.

Dobrostan nauczyciela to dobrostan całej edukacji  i warto o tym pamiętać, planując przyszłość polskiej szkoły.”

Raport z badań – na stronie Pracowni Diagnoz Pedagogicznych UJ.

Po krótkiej przerwie zapraszamy na warsztaty prowadzone równolegle przez: dr Martę Kondracką-Szala i Annę Przybyło, Igę Załęczną i Małgorzatę Król oraz prof. Piotra Michonia i dr Annę Hildebrandt-Mrozek.

Ale o tym…CDN😊

Zdjęcia: Gosia Herl Foto